Gratis je website checken: 6 tools voor snelheid, veiligheid en vindbaarheid

Je hoeft geen bureau te bellen om te weten of je website in orde is. De belangrijkste controles doe je zelf, met tools van Google, Microsoft, schema.org, Qualys en WebAIM. Hieronder staat per tool wat je invult, wat je terugkrijgt en wanneer een uitkomst goed genoeg is. Reken op een half uur voor de hele ronde. Schrijf de uitkomsten op, dan heb je meteen een werklijst voor jezelf of voor degene die je site onderhoudt.

1. PageSpeed Insights: hoe snel laadt je site op een telefoon?

Ga naar pagespeed.web.dev en plak het adres van je homepage. Je krijgt twee tabbladen, mobiel en desktop. Kijk eerst naar mobiel, want daar komt bij de meeste ondernemers het grootste deel van de bezoekers vandaan.

Bovenaan staat, als je site genoeg bezoekers heeft, wat echte gebruikers meemaakten: de Core Web Vitals. Drie getallen tellen: de grootste inhoud zichtbaar binnen 2,5 seconde (LCP), reactie op een tik binnen 200 milliseconden (INP) en weinig verspringende blokken (CLS onder 0,1). Daaronder staat een laboratoriumscore van 0 tot 100, gemaakt door Lighthouse. Boven 90 is groen, tussen 50 en 89 oranje. Bij een kleine bedrijfswebsite ontbreken de echte gebruikersgegevens vaak; kijk dan naar de labscore en vooral naar de lijst ‘Kansen’ eronder. Meestal staan daar te grote foto’s en te veel scripts.

Dezelfde Lighthouse-test zit in Chrome: klik met de rechtermuisknop op je site, kies ‘Inspecteren’ en dan het tabblad ‘Lighthouse’. Naast prestaties test je hier ook ‘SEO’, en in dat onderdeel zit de controle of je pagina goed werkt op een telefoon (leesbare letters, knoppen die ver genoeg uit elkaar staan). Google heeft zijn aparte mobielvriendelijkheidstest eind 2023 gestopt; dit is nu de plek.

2. Google Search Console: word je gevonden, en waarmee?

Search Console is gratis, maar je moet eerst bewijzen dat de site van jou is, met een DNS-record bij je domein of een bestandje op de server. Heeft een bureau je site gebouwd, vraag dan om toegang; dat hoort er gewoon bij.

Wat je ziet: op welke zoekwoorden je site is vertoond, hoe vaak erop geklikt is en op welke positie. Onder ‘Pagina’s’ zie je welke pagina’s Google wél en níet heeft opgenomen, met de reden. Onder ‘Beveiligingsproblemen’ meldt Google of er iets is gehackt. Goed genoeg is: al je belangrijke pagina’s geïndexeerd, geen beveiligingsmeldingen, en een lijst zoekwoorden waarin je eigen diensten en plaatsnaam voorkomen. Zie je alleen je bedrijfsnaam terug, dan word je gevonden door mensen die je al kennen, en dat is te weinig.

3. Bing Webmaster Tools: dezelfde blik, van Microsoft

Bing is in Nederland klein, maar de index van Bing wordt in de praktijk door meerdere AI-assistenten gebruikt om websites te vinden. Aanmelden is een klik: je importeert je gegevens uit Search Console. Bing heeft daarna een eigen ‘Site Scan’ die een lijst geeft van ontbrekende paginatitels, dubbele beschrijvingen en kapotte links. Handig, want Search Console geeft die lijst niet.

4. Schema Markup Validator: begrijpt de zoekmachine wat je bent?

Op validator.schema.org plak je een adres. De tool laat zien welke gestructureerde gegevens je pagina bevat: bedrijfsnaam, adres, telefoonnummer, openingstijden, veelgestelde vragen. Dat is de informatie waarmee Google en AI-zoekmachines je bedrijf als bedrijf herkennen en niet als een verzameling tekst.

Zie je ‘geen items gevonden’, dan ontbreekt dit helemaal. Zie je een blok ‘LocalBusiness’ of een specifiekere soort zoals ‘HairSalon’ of ‘Physiotherapy’ met naam, adres, telefoon en openingstijden, zonder rode fouten, dan is het goed. Google heeft daarnaast de Rich Results Test, die toont wat Google er in de zoekresultaten mee doet.

5. SSL Labs: is het slotje echt in orde?

Op ssllabs.com/ssltest vul je alleen je domeinnaam in. De test duurt een paar minuten en geeft een letter van A+ tot F. Een geldig certificaat is niet genoeg voor een A: verouderde versleuteling (TLS 1.0 en 1.1) die nog aanstaat, kost je een B. Goed genoeg is een A of A+, en een certificaat dat niet binnen een maand verloopt. Controleer meteen of het adres zonder ‘s’ (http://) automatisch doorstuurt naar de versie met slotje. Als je een B ziet, is het meestal één instelling bij je hostingpartij.

6. WAVE: kan iedereen je site gebruiken?

WAVE van WebAIM (wave.webaim.org) legt icoontjes over je pagina: rood voor fouten, geel voor waarschuwingen. Typische fouten: foto’s zonder alt-tekst, te weinig contrast tussen tekst en achtergrond, formuliervelden zonder label, links zonder tekst. Voor bepaalde bedrijven geldt sinds 28 juni 2025 de European Accessibility Act; voor een klein bedrijf is het vooral fatsoenlijk en het helpt ook Google, dat alt-teksten en koppen leest. Goed genoeg is nul rode fouten en een contrast dat bij normale tekst minimaal 4,5:1 haalt; WAVE rekent dat voor je uit.

Wat doe je met de uitkomsten?

Werk in deze volgorde: eerst veiligheid (SSL en Search Console), dan indexering, dan snelheid, dan de bedrijfsgegevens, dan toegankelijkheid. Stuur de lijst naar wie je site onderhoudt en vraag een vaste prijs voor het oplossen. Wil je liever één rapport in gewone taal in plaats van zes losse schermen, dan bundelt de gratis website-check van WT Digital deze controles; wat daarin zit staat in wat is een website-check. Meer over de getallen bij snelheid lees je in hoe snel moet een website laden.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet ik mijn website checken?

Een keer per kwartaal, en altijd na een grote wijziging zoals een nieuw thema, een nieuwe plugin of een verhuizing naar een andere hostingpartij.

Mijn PageSpeed-score is oranje. Is dat erg?

Oranje betekent dat bezoekers merkbaar wachten. Kijk naar de lijst ‘Kansen’: staan daar vooral te grote afbeeldingen, dan is het snel opgelost. Staan er scripts van thema’s en plugins, dan is het meer werk.

Bestaat er één gratis tool die alles doet?

Nee. Commerciële pakketten zoals Semrush en Ahrefs hebben beperkte gratis versies, maar die combineren vooral wat de zes tools hierboven al gratis laten zien.