Welke foto's mag je op je website gebruiken? Auteursrecht, portretrecht en licenties in gewone taal
Door de redactie van WT Digital · verantwoordelijke uitgever Wilco Terlouw· 29 augustus 2026· 5 min lezen
Kort antwoord
Nee, niet zomaar. Op elke foto rust auteursrecht van de maker, en "gevonden op Google" is geen toestemming. Wat wel mag: foto's die je zelf maakt of laat maken met afspraken over het gebruik, foto's van gratis bronnen als Unsplash en Pexels binnen hun voorwaarden, betaalde stockfoto's met een licentie, en foto's waarvoor je schriftelijke toestemming hebt. Staan er herkenbare mensen op, dan heb je ook hun toestemming nodig.
De meeste ondernemers die een schadeclaim voor een foto krijgen, hadden geen kwade bedoelingen. Ze zochten een plaatje van een cv-ketel, een tuin of een lachende klant, kopieerden het van een andere site of uit Google Afbeeldingen en zetten het online. Jaren later valt er een brief op de mat van een fotograaf of een incassobureau dat namens fotografen werkt, met een rekening van enkele honderden euro’s per foto. Dat is te voorkomen als je weet welke drie soorten rechten er op een foto zitten en waar je veilig beeld haalt. Dit artikel legt de regels uit in gewone taal; het is geen juridisch advies, en bij een concreet geschil is een jurist de juiste persoon.
Waarom mag je een foto van Google niet gebruiken?
Google Afbeeldingen is een zoekmachine, geen fotowinkel. Elke foto die je daar ziet, staat op een website van iemand anders en is gemaakt door iemand die er automatisch auteursrecht op heeft, zonder dat daar een registratie of een ©-teken voor nodig is. Dat auteursrecht geldt in Nederland tot zeventig jaar na de dood van de maker. Alleen de maker (of degene aan wie hij de rechten heeft verkocht) mag bepalen wie de foto gebruikt. Dat je de foto “kon downloaden” verandert daar niets aan, net zomin als een bronvermelding of het feit dat je een klein bedrijf bent. Ook “ik heb hem een beetje bijgesneden” helpt niet: een bewerking van een beschermde foto is nog steeds gebruik van die foto.
Welke foto’s mag je wel gebruiken?
Een checklist van veilige bronnen:
- Foto’s die je zelf maakt. Jij bent de maker, jij hebt de rechten. Voor de meeste bedrijfssites is dit de beste bron; hoe je het aanpakt staat in foto’s voor je website: zelf maken of laten maken.
- Foto’s van een fotograaf die je inhuurt. Let op: de fotograaf blijft meestal de auteursrechthebbende. Jij krijgt een gebruiksrecht, en wat dat inhoudt staat in de offerte of algemene voorwaarden. Vraag expliciet om gebruik op website, social media en drukwerk zonder tijdslimiet.
- Gratis fotobanken zoals Unsplash en Pexels. Toegestaan voor commercieel gebruik, binnen hun voorwaarden (zie hieronder).
- Betaalde stockfoto’s van bijvoorbeeld Adobe Stock, Shutterstock of iStock, met een licentie op naam van jouw bedrijf.
- Foto’s met een Creative Commons-licentie, mits je precies doet wat de licentie vraagt (vaak: naam van de maker vermelden, soms: niet commercieel gebruiken; die laatste variant is voor een bedrijfssite dus ongeschikt).
- Materiaal van leveranciers en fabrikanten, als zij dat voor dealers beschikbaar stellen. Vraag het na en bewaar het antwoord.
- Foto’s waarvoor je schriftelijk toestemming hebt van de maker. Een e-mail is voldoende; bewaar hem.
Wat zijn de voorwaarden van Unsplash en Pexels?
Beide sites geven een eigen licentie die in de kern hetzelfde zegt: je mag de foto’s gratis gebruiken, ook zakelijk, en je mag ze bewerken. Naamsvermelding is niet verplicht, maar wordt gewaardeerd. Wat niet mag: de foto’s onbewerkt verkopen, of ze verzamelen om een concurrerende fotodienst te beginnen. Unsplash voegt toe dat je niet mag doen alsof de mensen of merken op de foto jouw bedrijf aanbevelen.
De belangrijkste valkuil zit niet in de licentie zelf. De licentie regelt het auteursrecht van de fotograaf, niet de rechten van de mensen, merken en gebouwen op de foto. Een gratis foto van een vrouw bij de kapper geeft je geen toestemming van die vrouw om als “onze klant” op je site te staan. Kies daarom bij gratis bronnen liefst foto’s zonder herkenbare gezichten en logo’s, of gebruik ze alleen voor sfeer.
Wat kosten stockfoto’s en wat koop je eigenlijk?
Je koopt geen foto, je koopt een licentie: het recht om de foto onder voorwaarden te gebruiken. Een standaardlicentie kost bij de grote aanbieders meestal een paar euro tot enkele tientallen euro’s per foto, of een abonnement voor een vast aantal foto’s per maand. De standaardlicentie dekt vrijwel altijd een website en social media. Voor grote drukoplages, verpakkingen of gebruik in een logo is een uitgebreide licentie nodig. Bewaar de factuur en het licentienummer bij de foto: dat is je bewijs als er ooit iemand vraagt waar het beeld vandaan komt.
Mag je foto’s van klanten, personeel en kinderen gebruiken?
Hier komt naast auteursrecht ook portretrecht om de hoek, geregeld in de Auteurswet. Is een foto in opdracht van de geportretteerde gemaakt (een klant laat zich fotograferen), dan mag je die niet zonder zijn toestemming publiceren. Is de foto niet in opdracht gemaakt, dan kan iemand zich verzetten als hij een redelijk belang heeft, en niet als reclamegezicht willen dienen is zo’n belang. Daarbovenop is een herkenbaar gezicht een persoonsgegeven onder de AVG (sinds 25 mei 2018), zodat je een grondslag nodig hebt, in de praktijk toestemming.
Praktisch betekent dat: vraag toestemming, leg die vast (een kort formulier of een e-mail) en vertel waarvoor je de foto gebruikt. Bij kinderen onder de zestien vraag je het aan de ouders. Bij personeel: toestemming vragen, en de foto weghalen als iemand vertrekt en dat wil. Foto’s van mensen van achteren of van handen aan het werk zijn een veilige tussenweg.
| Bron | Mag het? | Let op |
|---|---|---|
| Google Afbeeldingen, andere websites | Nee | Geen licentie, hoge kans op claims |
| Eigen foto’s | Ja | Toestemming van mensen op de foto |
| Ingehuurde fotograaf | Ja, met gebruiksrecht | Leg vast waarvoor en hoe lang |
| Unsplash, Pexels | Ja | Geen modelvrijgave; vermijd herkenbare mensen en merken |
| Betaalde stock | Ja, met licentie | Bewaar factuur en licentie |
| Creative Commons | Soms | Lees de precieze licentie; NC is niet voor bedrijven |
| Social media van anderen | Nee | Ook niet met bronvermelding |
| Materiaal van je leverancier | Vaak | Vraag het schriftelijk |
Wat als je een brief met een schadeclaim krijgt?
Negeer hem niet, maar betaal ook niet blindelings. Haal de foto meteen van je site (ook uit de mediabibliotheek), controleer of de afzender de rechten echt vertegenwoordigt en of het bedrag in verhouding staat tot wat de foto normaal kost. Vaak valt over de hoogte te praten. Kun je aantonen dat je een licentie had, stuur die dan mee. Loopt het vast, neem dan contact op met een jurist of je rechtsbijstandverzekering.
Veelgestelde vragen
Mag ik een foto gebruiken als ik de naam van de fotograaf erbij zet?
Nee. Naamsvermelding is een verplichting bij sommige licenties, geen vervanging van toestemming. Zonder licentie of toestemming blijft het gebruik onrechtmatig.
Zijn foto’s die een AI-tool maakt veilig?
Grotendeels, maar niet zorgeloos. Lees de voorwaarden van de tool over zakelijk gebruik, en vermijd beelden met herkenbare personen, merken of stijlen van bestaande fotografen. Of er auteursrecht op AI-beeld rust, is juridisch nog in beweging.
Mag ik screenshots van reviews of van Google Maps op mijn site zetten?
Een tekstreview mag je in de regel citeren met naam of initialen, zeker als de klant hem openbaar plaatste. Kaartbeelden en Street View vallen onder de voorwaarden van Google; een ingesloten kaart is toegestaan, een bewerkte screenshot als eigen afbeelding meestal niet.